Memra 32: On rebuke — Isaac of Antioch

ܡܹܐܡܪܵܐ . ܠܒ. ܕܡܵܪܝ ܐܝܼܤܚܵܩ ܕܐܲܢܛܝܘܿܟ݂ 392

Photograph of page 392 of Bedjan’s 1903 edition, leaf 0475 — Leaf 0475, from Archive.org.

ܘܸܒ݂ ܕܝܼܠܹܗ ܕܡܲܠܦܵܢܵܐ ܡܵܪܝ ܐܝܼܤܚܵ

أَيضًا، لِلمُعَلِّمِ مار إسحَق

wev d-īlēh d-malpānā mārī ʾīsḥā

Again, of the teacher Mar Isaac

Encore, du docteur Mar Isaac,

ܡܫܐܡܪܐ. ܠܒ.

ميمَرٌ. ٣٢.

mshmr. lb.

Memra 32.

ܥܲܠ ܡܲܟ݁ܤܵܢܘܼܬܵܐ.

عَنِ التَّوبيخِ.

ʿal maksānūtā.

On rebuke.

Sur la réprimande.

ܪܲܒ݁ ܗܼ̄ܘ ܓܹܝܪ ܡ̣ܢ ܟܠܡܸܕܸܡ: ܒܲܪܢܵܫܵܐ ܕܡ̣ܢ ܟܠ ܝܲܬ݁ܝܼܪ.

فَإنَّ الإنسانَ أَعظَمُ مِن كُلِّ شَيءٍ، وهوَ الفائِقُ على كُلِّ شَيءٍ؛

rab hāw gēyr men klmedem: ba-rnāshā d-men kul yatīr.

For man is greater than everything, more excellent than all things;

Car l'homme est plus grand que tout, plus excellent que toutes choses ;

ܟܠ ܕܲܗܘܵܐ ܘܲܥܬ݂ܝܼܕ݂ ܕܢܸܗܘܸܐ: ܡܸܛܠ ܐܵܕܵܡ ܐܸܬ݁ܬܲܩܲܢ܀

كُلُّ ما كانَ وما هوَ عَتيدٌ أَن يَكونَ، مِن أَجلِ آدَمَ أُتقِنَ.

kul da-hwā wa-ʿthīdh d-nehwe: meṭul ādām ettaqan.

everything that has been, and is yet to be, was fashioned for Adam's sake.

tout ce qui a été et ce qui doit être fut façonné à cause d'Adam.

ܡܸܛܠ ܪܲܗܛܹܗ ܡܲܠܟ݁ܘܼܬܵܐ: ܘܡܸܛܠ ܥܵܘܼܠܹܗ ܓܹܗܲܢܵܐ.‏

مِن أَجلِ سَعيِهِ المَلَكوتُ، ومِن أَجلِ إثمِهِ جَهَنَّمُ،

meṭul rahṭēh malkūtā: w-meṭul ʿāūlēh gēhanā.

For his good running, the kingdom; and for his wrongdoing, Gehenna,

Pour sa bonne course, le royaume ; et pour son iniquité, la géhenne,

ܦܲܪܕܲܝܤܵܐ ܠܙܲܕܝܼܩܘܼܬܹܗ: ܘܬܲܫܢܝܼܩܵܐ ܠܪܲܫܝܼܥܘܼܬܹܗ܀

أَلفِردَوسُ لِبِرِّهِ، والعَذابُ لِشَرِّهِ.

pardaysā l-zadīqūtēh: w-tashnīqā l-rashīʿūtēh.

Paradise for his righteousness, and torment for his wickedness.

le paradis pour sa justice, et le tourment pour sa méchanceté.

ܘܐܸܢܗ݀ܘ ܕܢܸܗܘܸܐ ܫܲܦܝܼܪܵܐ: ܗܵܐ ܒܡܲܠܟ݁ܘܼܬܵܐ ܒܘܼܤܵܡܹܗ.

وإن كانَ صالِحًا، فَها نَعيمُهُ في المَلَكوتِ؛

w-enhw d-nehwe shapīrā: hā b-malkūtā b-w-sāmēh.

And if he is good, behold, in the kingdom is his delight;

Et s'il est bon, voici, dans le royaume est sa délectation ;

ܘܐܸܢ ܢܸܤܛܸܐ ܡ̣ܢ ܘܵܠܝܼܬ݂ܵܐ: ܒܓ݂ܗܲܢܵܐ ܝܵܠܲܦ ܩܘܼܫܬܵܐ܀

وإن حادَ عَنِ الواجِبِ، فَفي جَهَنَّمَ يَتَعَلَّمُ الحَقَّ.

w-en nesṭe men wālīthā: b-ghhanā yālap qūshtā.

and if he strays from what is right, in Gehenna he learns the truth.

et s'il s'écarte du droit, dans la géhenne il apprend la vérité.

ܐܸܢ ܢܸܡܪܲܕ݂ ܡ̣ܢ ܢܵܡܘܿܤܵܐ: ܩܲܫܝܵܐ ܗ̣̄ܝ ܡܸܢܹܗ ܟܹܐܢܘܼܬܵܐ.‏

إن تَمَرَّدَ عَلى النّاموسِ، فَالعَدلُ قاسٍ عَلَيهِ؛

en nemradh men nāmōsā: qashyā (h)ī menēh kēnūtā.

If he rebels against the law, justice is harsh toward him;

S'il se révolte contre la loi, la justice est dure envers lui ;

ܘܐܸܢ ܢܸܪܚܲܡ ܗܲܝܡܵܢܘܼܬ݂ܵܐ: ܒܲܥܕܸܢ ܗܵܘܹ̇ܐ ܒܘܼܝܵܐܹܗ܀

وإن أَحَبَّ الإيمانَ، فَفي عَدنَ يَكونُ عَزاؤُهُ.

w-en nerḥam haymānūthā: ba-ʿden hāwē b-w-yāēh.

and if he loves the faith, in Eden is his comfort.

et s'il aime la foi, en Éden est sa consolation.

ܗܵܕܹܐ ܗܵܟܹܝܠ ܟܹܐܢܵܐ ܗ̄ܘ̣ܬ݂: ܕܢܸܥܒܸ݁ܕ݂ ܠܘܼܩܕܲܡ ܗܲܦܟܵܝܵܐ.

هذا إذًا كانَ عَدلًا، أَن يَفعَلَ المُنقَلِبُ أَوَّلًا،

hādē hākēyl kēnā (h)wth: d-neʿbedh l-w-qdam hapkāyā.

This, then, was just: that the reversed man should act first,

Ceci donc était juste, que le pervers agisse le premier,

ܘܡܵܐ ܕܐܸܫܟܲܚ ܗ̄ܘ̣ܵܐ ܠܲܩܢܘܿܡܹܗ: ܗܵܝܕܹܝܢ ܢܸܚܡܘܿܠ ܥܲܠ̈ܠܵܬܹܗ܀

وحينَ يَكونُ قَد وَفَّرَ لِنَفسِهِ، عِندَئِذٍ يَحمِلُ أَتعابَهُ.

w-mā d-eshkaḥ (h)wā la-qnōmēh: hāydēyn neḥmōl ʿallātēh.

and when he had provided for himself, then he should bear his own burdens.

et quand il aurait pourvu pour sa propre personne, alors qu'il porte ses charges.

ܠܵܐ ܓܹܝܪ ܚܵܫܚܝܼܢ ܡܲܪ̈ܗܵܛܹܐ: ܠܥܲܦܪܵܐ ܕܲܥܒ݂ܝܼܕ݂ ܕܲܚܝܼܚܵܐ.

فَلا حاجَةَ إلى الرُّسُلِ، لِتُرابٍ صارَ مَطحونًا ناعِمًا،

lā gēyr ḥāshḥīn marhāṭē: l-ʿaprā da-ʿvīdh da-ḥīḥā.

For messengers are not needed for dust that has been ground fine,

Car les courriers ne sont pas nécessaires pour la poussière broyée fine,

ܘܠܵܐ ܡܸܬ݂ܒܲܥܝܵܢ ܥܲܠ̈ܠܵܬ݂ܵܐ: ܠܗܵܘ̇ ܕܲܤܟ݂ܝܼܪ ܦܘܼܡܹܗ ܒܲܫܝܘܿܠ܀

ولا تُطلَبُ حِساباتٌ، مِمَّن أُغلِقَ فَمُهُ في الهاوِيَةِ.

w-lā methbaʿyān ʿallāthā: l-hāw da-skhīr pūmēh ba-shyōl.

nor are accounts required of him whose mouth is shut in Sheol.

ni les comptes ne sont exigés de celui dont la bouche est fermée dans le shéol.

ܠܚܲܝܹ̈ܐ ܚܵܫ̈ܚܵܢ ܤܝܼܡܵܬ݂ܵܐ: ܕܡܸܬ݂ܩܲܢ̈ܝܵܢ ܒܗܹܝܢ ܢܲܦ̈ܫܵܬ݂ܵܐ܀

لِلأَحياءِ تَنفَعُ الكُنوزُ، الّتي بِها تُقتَنى النُّفوسُ.

l-ḥayē ḥāshḥān sīmāthā: d-methqanyān b-hēyn napshāthā.

Treasures are of use to the living, by which souls are gained.

Les trésors sont utiles aux vivants, par lesquels les âmes sont gagnées.

ܗܵܘ̇ ܥܲܬ݁ܝܼܪܵܐ ܗܲܦܟܵܝܵܐ ܗܲܦܟܵܐܝܼܬ݂ ܟܲܢܸܫ ܘܲܢ̣ܛܲܪ.

ذلكَ الغَنِيُّ المُنقَلِبُ، جَمَعَ وحَفِظَ عَلى نَحوٍ مَعكوسٍ،

hāw ʿatīrā hapkāyā hapkāīth kanesh wa-nṭar.

That rich, reversed man gathered and kept in a backward way,

Ce riche pervers amassa et garda à rebours,

ܠܐܲܒ݂ܕܵܢܵܐ ܐܸܫܟܲܚ ܘܲܚܡܲܠ̣: ܠܲܫܟ݂ܝܼܚܵܐ ܐܵܘܒܸܕ݂ ܘܲܚܬ݂ܝܼܪ܀

لِلهَلاكِ وَجَدَ وادَّخَرَ، وما كانَ في مُتَناوَلِهِ أَضاعَهُ وخُزِيَ.

l-avdānā eshkaḥ wa-ḥmal: la-shkhīḥā āwbedh wa-ḥthīr.

he stored up for ruin what he found: what he had at hand he lost, and was put to shame.

il thésaurisa pour la ruine ce qu'il trouva ; ce qu'il avait sous la main, il le perdit, et fut couvert de honte.

ܕܥܲܠ ܡܲܟ݁ܤܵܢܘܼܬ݂ܐ. 393

Photograph of page 393 of Bedjan’s 1903 edition, leaf 0474 — Leaf 0474, from Archive.org.

ܩܕܵܡ ܫܵܡ̈ܘܿܥܹܐ ܕܦܘܼܪܫܵܢܵܐ: ܢܸܬ݂ܐܲܡܪܵܢ ܫܲܪܝܼܪܵܬ݂ܵܐ.‏

أَمامَ سامِعينَ ذَوي تَمييزٍ، لِتُقَلْ الحَقائِقُ،

qdām shāmōʿē d-pūrshānā: nethamrān sharīrāthā.

Before hearers of discernment let true things be spoken,

Devant des auditeurs de discernement, que des choses vraies soient dites,

ܕܲܒ݂ܟܹܐܢܘܼܬ݂ܵܐ ܢܸܬ݂ܓܲܙܪ̈ܵܢ: ܤܲܢ̈ܝܵܬ݂ܵܐ ܥܲܠ ܡܲܪ̈ܵܚܹܐ܀

لِكَي تُقطَعَ بِالعَدلِ، الأُمورُ البَغيضَةُ عَنِ المُتَهَوِّرينَ.

da-b-kēnūthā nethgazrān: sanyāthā ʿal marāḥē.

that with justice hateful things may be cut off from the rash.

afin qu'avec justice les choses odieuses soient retranchées des téméraires.

ܐܲܝܕܵܐ ܡܢܵܬ݂ܵܐ ܝܲܩܝܼܪܵܐ: ܕܩܸܢ̈ܝܵܢܹܐ ܐܵܘ ܕܲܩܢܘܿܡ̈ܐ.

أَيُّ نَصيبٍ أَثمَنُ، نَصيبُ المُقتَنَياتِ أَم نَصيبُ الأَشخاصِ؟

aydā mnāthā yaqīrā: d-qenyānē āw da-qnōm.

Which portion is more precious: that of possessions, or that of persons?

Quelle part est la plus précieuse : celle des biens, ou celle des personnes ?

ܢܲܦ̮ܫܵܐ ܪܲܒܵܐ ܡ̣ܢ ܥܘܼܬ݂ܪܵܐ: ܐܵܘ ܡܵܡܘܿܢܵܐ ܡ̣ܢ ܚܲܝ̈ܐ

أَلنَّفسُ أَعظَمُ مِنَ الغِنى، أَمِ المالُ أَعظَمُ مِنَ الحَياةِ؟

napshā rabā men ʿūthrā: āw māmōnā men ḥay

Is the soul greater than wealth, or mammon than life?

L'âme est-elle plus grande que la richesse, ou mamon que la vie ?

ܡܲܢ̣ܘܼ ܗܘ݀ܵܐ ܡܸܛܠ ܡܲܢܼܘܼ: ܗܵܕܹܐ ܤܵܦܵܩܵܐ ܚܸܪ̈ܚܵܝܹܐ.

مَن كانَ مِن أَجلِ مَن، هذا يَكفي لِجِدالٍ كَثيرٍ.

manū hwā meṭul manīū: hādē sāpāqā ḥerḥāyē.

Who existed for whose sake — this is a matter of no small dispute.

Qui a existé pour qui — voilà une grande matière à contestations.

ܡܸܛܠ ܐܵܕܵܡ ܟܠܡܸܕܸܡ: (ܐܵܘ ܗ݀ܘ ܡܸܛܠ ܒܸܪ̈ܝܵܬ݂ܵܐ܀

أَمِن أَجلِ آدَمَ كانَ كُلُّ شَيءٍ، أَم هوَ كانَ مِن أَجلِ الخَلائِقِ؟

meṭul ādām klmedem: āw hāw meṭul beryāthā.

Was everything for Adam's sake, or was he for the sake of creatures?

Tout fut-il à cause d'Adam, ou lui à cause des créatures ?

ܠܲܢܝܵܚܹܗ ܗܘ݀ܵܐ ܟܠܡܸܕܸܡ: ܐܵܘ ܗ݀ܘ ܡܸܛܠ ܬܘܼ̈ܩܵܢܹܐ.

أَلِراحَتِهِ كانَ كُلُّ شَيءٍ، أَم هوَ كانَ مِن أَجلِ الزِّيناتِ؟

la-nyāḥēh hwā klmedem: āw hāw meṭul tūqānē.

Was everything for his repose, or was he for the sake of adornments?

Tout fut-il pour son repos, ou lui pour les ornements ?

ܘܐܸܢ ܥܲܤ̈ܩܵܢ ܗܵܠܹܝܢ ܕܲܗ݀ܘܲܝ̈: ܒܗܵܠܹܝܢ ܕܐܵܬ̈ܝܵܢ ܢܸܬ݂ܒܲܝܲܢ܀

وإن كانَتِ الأُمورُ الماضِيَةُ عَسيرَةً، فَلْتُفهَمْ بِالأُمورِ الآتِيَةِ.

w-en ʿasqān hālēyn da-hwaī: b-hālēyn d-ātyān nethbayan.

And if these things that have been are hard, let them be judged by the things that are to come.

Et si ces choses passées sont difficiles, qu'elles soient jugées par celles qui viendront.

ܡܲܢܘܼ ܚܵܐܹܐ ܘܡܸܬ݂ܢܲܚܲܡ: ܒܲܪܢܵܫܵܐ ܐܵܘ ܒܸܪ̈ܝܵܬ݂ܵܐ.

مَن يَحيا ويَقومُ، الإنسانُ أَمِ الخَلائِقُ؟

manū ḥāē w-methnaḥam: ba-rnāshā āw beryāthā.

Who lives and rises again — man, or creatures?

Qui vit et ressuscite — l'homme, ou les créatures ?

ܡܲܢܼܘܼ ܝܵܪܹܬ݂ ܡܲܠܟ݁ܘܼܬܵܐ: ܙܲܕܝܼ̈ܩܹܐ ܐܵܘ ܬܘܼ̈ܩܵܢܹܐ܀

مَن يَرِثُ المَلَكوتَ، الأَبرارُ أَمِ الزِّيناتُ؟

manīū yārēth malkūtā: zadīqē āw tūqānē.

Who inherits the kingdom — the righteous, or adornments?

Qui hérite du royaume — les justes, ou les ornements ?

ܡܲܢ ܗܵܟܹܝܠ ܪܲܒ̇ ܡ̣ܢ ܡܲܢܼܘܼ: ܩܲܢܵܝܵܐ ܐܵܘ ܩܸܢ̈ܝܵܢܹܐ.

مَن إذًا أَعظَمُ مِن مَن، أَلمالِكُ أَمِ المُقتَنَياتُ؟

men hākēyl rab men manīū: qanāyā āw qenyānē.

Who then is greater than whom — the owner, or the possessions?

Qui donc est plus grand que qui — le possesseur, ou les biens ?

ܚܲܝܹܐ ܕܢܸܩܢܸܐ ܘܵܠܹܐ ܗ̄ܘ̣ܵܐ: ܐܵܘ ܡܵܙܘܿܢܵܐ ܕܲܫ̈ܢܲܝܵܐ܀

أَكانَ اللّائِقُ بِهِ أَن يَقتَنِيَ الحَياةَ، أَم قوتَ سِنيهِ؟

ḥayē d-neqne wālē (h)wā: āw māzōnā da-shnayā.

Was it fitting for him to gain life, or provision for his years?

Lui convenait-il de gagner la vie, ou des provisions pour ses années ?

ܕܠܵܐ ܗܲܠܸܟ݂ ܙܲܕܝܼܩܵܐܝܼܬ݂: (ܐܸܬ݂ܟܲܐܲܪ ܚܲܟ݁ܝܼܡܵܐܝܼܬ݂.‏

مَن لم يَسلُك بِالبِرِّ، وُبِّخَ بِحِكمَةٍ،

d-lā halekh zadīqāīth: ethkaar ḥakīmāīth.

He who did not walk righteously was reproved wisely,

Celui qui n'a pas marché avec justice fut repris avec sagesse,

ܘܲܕ݂ܠܵܐ ܪܚܸܡ ܗ̄ܘ̣ܵܐ ܠܲܩܢܘܿܡܹܗ: ܥܸܪܩܲܬ̤ ܠܵܗ̇ ܢܲܦ̮ܫܹܗ ܡܸܢܹܗ܀

ومَن لم يُحِبَّ نَفسَهُ، هَرَبَت نَفسُهُ مِنهُ.

wa-d-lā rḥem (h)wā la-qnōmēh: ʿerqat lāh napshēh menēh.

and he who did not love his own self, his soul fled from him.

et celui qui n'aima pas sa propre personne, son âme s'enfuit loin de lui.

ܘܕܲܪܚܸܡ ܥܘܼܬ݂ܪܹܗ ܡ̣ܢ ܚܲܝܵܘ̈ܗܝ: ܦܵܫ̣ ܥܘܼܬ݂ܪܵܐ ܘܐܵܘܦܝܼܘ ܚܲܝܹ̈ܐ.

ومَن أَحَبَّ غِناهُ أَكثَرَ مِن حَياتِهِ، بَقِيَ الغِنى وفَنِيَتِ الحَياةُ.

w-da-rḥem ʿūthrēh men ḥayāwhī: pāsh ʿūthrā w-āwpīw ḥayē.

He who loved his wealth more than his life — the wealth remained, and his life was spent.

Celui qui aima sa richesse plus que sa vie — la richesse resta, et sa vie fut consumée.

ܕܲܚܦܲܪ ܘܲܛ̣ܡܲܪ ܤܝܼ̈ܡܵܬܹܗ: ܒܪܸܢܝܵܐ ܚܲܝܵܘ̈ܗܝ ܐܸܬ݁ܛܲܠܲܩܘ܀

مَن حَفَرَ ودَفَنَ كُنوزَهُ، بِذلِكَ الهَمِّ فَنِيَت حَياتُهُ.

da-ḥpar wa-ṭmar sīmātēh: b-renyā ḥayāwhī etṭalaqw.

He who dug and buried his treasures — in that very care his life was consumed.

Celui qui creusa et enfouit ses trésors — dans ce souci même sa vie fut consumée.

ܐܲܝܟ݂ ܕܲܥ̣ܒܲܕ݂ ܓܹܝܪ ܤܸܬܵܪܵܐ: ܠܥܲܠ̈ܠܵܬܹܗ ܡ̣ܢ ܓܲܢܵܒ݂ܵܐ.‏

فَكَما صَنَعَ مَخبَأً لِمَقتَنَياتِهِ، مِنَ اللِّصِّ،

aykh da-ʿbadh gēyr setārā: l-ʿallātēh men ganāvā.

For just as he made a hiding place for his goods, from the thief,

Car de même qu'il fit une cachette pour ses biens, contre le voleur,

ܙܵܕܹܩ ܗ̄ܘ̣ܵܐ ܠܹܗ ܕܐܵܦ ܚܲܝܵܘ̈ܗܝ: ܢܛܲܫܸܐ ܗ̄ܘܵܐ ܡ̣ܢ ܓܹܗܲܢܵܐ܀

كانَ يَحِقُّ لَهُ أَن يُخفِيَ أَيضًا حَياتَهُ، مِن جَهَنَّمَ.

zādēq (h)wā lēh d-āp ḥayāwhī: nṭashe (h)wā men gēhanā.

it would have been right for him also to hide his life from Gehenna.

il eût été juste pour lui de cacher aussi sa vie de la géhenne.

ܚܸܛܹ̈ܐ ܒܐܲܪܥܵܐ ܡܸܬ݁ܛܲܡܪ̈ܵܢ: ܘܙܸܕ̈ܲܩܵܬܵܐ ܒܓ݂ܵܘ ܡܸܤ̈ܟܹ݁ܢܹܐ.

أَلحِنطَةُ تُدفَنُ في الأَرضِ، والصَّدَقاتُ في وَسَطِ المَساكينِ؛

ḥeṭē b-arʿā metṭamrān: w-zedaqātā b-ghāw meskēnē.

Wheat is buried in the earth, and alms within the poor;

Le blé est enfoui dans la terre, et l'aumône dans le pauvre ;

ܡܸܤ̈ܟܹܢܹܐ ܓܹܝܪ ܘܲܤܢܝ̈ܩܹܐ: ܡܸܕ݂ܝܵܪܹ̈ܐ ܐ̄ܢܘܿܢ ܫܲܪܝܼܪܹ̈ܐ܀

فَإنَّ المَساكينَ والمُحتاجينَ، هُمُ الخَزائِنُ الحَقيقِيَّةُ.

meskēnē gēyr wa-snyqē: medhyārē nōn sharīrē.

for the poor and the needy are the true storehouses.

car les pauvres et les indigents sont les véritables greniers.

ܚܟܝܡܐ

حَكيمٌ

ḥkym

Wise

Sage

ܘܐ

and

ܡܹܐܡܪܵܐ .ܠܒ. ܕܡܪܝ ܐܝܼܤܚܵܩ ܕܐܲܢܛܝܘܿܟ݂ 394

Photograph of page 394 of Bedjan’s 1903 edition, leaf 0473 — Leaf 0473, from Archive.org.

ܕܲܒ݂ܗܘܿܢ ܛܲܫܝܼ ܐܲܒ݂ܪܵܗܵܡ: ܤܝܼ̈ܡܵܬܹܗ ܡ̣ܢ ܓܲܢܵܒܹ̈ܐ.

فيهِم أَخفى إبراهيمُ، كُنوزَهُ مِنَ اللُّصوصِ،

da-b-hōn ṭashī avrāhām: sīmātēh men ganābē.

In them Abraham hid his treasures from thieves,

En eux Abraham cacha ses trésors des voleurs,

ܠܪܵܘܡܵܐ ܫܲܕܲܪ ܡܲܪ̈ܗܵܛܵܘܗܝ: ܕܲܠܡܸܤ̈ܟܹܢܹܐ ܬܲܪܤܝܼ ܗ̄ܘ̣ܵܐ܀

إلى العُلى أَرسَلَ رُسُلَهُ، حينَ أَطعَمَ المَساكينَ.

l-rāwmā shadar marhāṭāwhī: da-l-meskēnē tarsī (h)wā.

to the height he sent his couriers, when he fed the poor.

vers les hauteurs il envoya ses courriers, quand il nourrit les pauvres.

ܫܘܼܚܕܵܐ ܐܲܤܸܩ ܒܲܤܢܝܼܩܹܐ: ܠܗܵܘ̇ ܕܐܲܦ݂ܪܝܼ ܠܲܡܓܲܙܲܝܬܵܐ.‏

بِالمُحتاجينَ رَفَعَ هَدِيَّةً، إلى مَن أَثمَرَ العاقِرَ،

shūḥdā aseq ba-snīqē: l-hāw d-afrī la-mgazaytā.

Through the needy he sent up a gift to him who made the barren woman fruitful,

Par les indigents il fit monter un don à celui qui rendit féconde la femme stérile,

ܚܠܵܦ ܡܡܘܿܢܵܐ ܕܒܲܕܲܪ ܗ̄ܘ̣ܵܐ: ܗܘܵܐ ܒܡܲܠܟ݁ܘܼܬܵܐ ܕܲܫܡܲܝܵܐ؟

أَعِوَضًا عَنِ المالِ الّذي بَدَّدَهُ، صارَ في مَلَكوتِ السَّماءِ؟

ḥlāp mmōnā d-badar (h)wā: hwā b-malkūtā da-shmayā

in place of the wealth he had scattered, did he come into the kingdom of heaven?

au lieu de la richesse qu'il avait dispersée, est-il entré dans le royaume des cieux ?

ܘܲܚܠܵܦ ܕܐܲܬ݂ܩܸܢ ܦܵܬ݂ܘܿܪܵܐ: ܤܡܵܟ݂ܵܐ ܒܪܵܘܡܵܐ ܡܛܲܝܲܒ݂ ܠܹܗ.‏

وعِوَضًا عَنِ المائِدَةِ الّتي هَيَّأَها، أُعِدَّ لَهُ مُتَّكَأٌ في العُلى،

wa-ḥlāp d-athqen pāthōrā: smākhā b-rāwmā mṭayav lēh.

and in place of the table he prepared, a couch is made ready for him on high,

et au lieu de la table qu'il prépara, une couche lui est préparée en haut,

ܘܲܚܠܵܦ ܕܐܲܪܘܲܚ ܠܐܲܠܝܼ̈ܨܹܐ: ܚܸܕ݂ܝܲܬ݀ ܤܲܪܵܐ ܕܲܡܥܵܩܵܐ܀

وعِوَضًا عَنِ الرّاحَةِ الّتي أَعطاها لِلمُتَضايِقينَ، صارَ ضيقُهُ فَرَحًا.

wa-ḥlāp d-arwaḥ l-alīṣē: ḥedhyat sarā da-mʿāqā.

and in place of the relief he gave the oppressed, his own distress turned to joy.

et au lieu du soulagement qu'il donna aux opprimés, sa propre détresse se changea en joie.

ܘܲܚܠܵܦ ܕܲܪܗܸܛ̣ ܠܐܘܼܪ̈ܚܵܬ݂ܵܐ: ܕܲܢܨܘܼܕ݂ ܢܲܝܬܸܵܐ ܠܲܡܥܵܩܹ̈ܐ.‏

وعِوَضًا عَن سَعيِهِ في الطُّرُقِ، لِيَصطادَ ويَأتِيَ بِفَرَجٍ لِلمُتَضايِقينَ،

wa-ḥlāp da-rheṭ l-ʾūrḥāthā: da-nṣūdh nayte la-mʿāqē.

And in place of running the roads to hunt down and bring relief to the afflicted,

Et au lieu de courir les routes pour chercher et secourir les affligés,

ܪܗܸܛ̣ܘ ܥܝܼܪܹ̈ܐ ܡ̣ܢ ܡܲܠܟ݁ܘܼܬ݂ܵܐ: ܘܐܲܝܬܝܼܘ ܠܹܗ ܤܲܒ݂ܪܵܐ ܚܲܕ݂ܬ݂ܵܐ܀

سَعى السَّاهِرونَ مِنَ المَلَكوتِ، وأَتَوهُ بِرَجاءٍ جَديدٍ.

rheṭw ʿīrē men malkūthā: w-aytīw lēh savrā ḥadhthā.

watchers ran from the kingdom, and brought him new hope.

des veilleurs coururent depuis le royaume, et lui apportèrent une espérance nouvelle.

ܙܪܲܥ̣ ܗ̄ܘ̣ܵܐ ܙܲܪܥܵܐ ܥܵܒ݂ܘܿܪܵܐ: ܘܲܚ̣ܨܲܕ݂ ܛܘܼܼ̈ܒܹܐ ܕܲܠܥܵܠܲܡ.‏

زَرَعَ زَرعًا زائِلًا، وحَصَدَ طوباتٍ إلى الأَبَدِ؛

zraʿ (h)wā zarʿā ʿāvōrā: wa-ḥṣadh ṭūbē da-l-ʿālam.

He had sown a passing seed, and reaped blessings for eternity;

Il avait semé une semence passagère, et moissonné des béatitudes pour l'éternité ;

ܡܲܢܼܘܼ ܚ̣ܙܵܐ ܙܲܪܥܵܐ ܛܵܒ݂ܵܐ: ܕܒܲܤܢܝܼܩܹܐ ܗܵܦܹ̇ܟ݂ ܢܲܦ̮ܫܹܗ܀

مَن رَأى زَرعًا صالِحًا، يُعيدُ نَفسَهُ بِالمُحتاجينَ؟

manīū ḥzā zarʿā ṭāvā: d-ba-snīqē hāpēkh napshēh.

who has seen so good a seed, that turns back to life through the needy?

qui a vu si bonne semence, qui retourne à la vie par les indigents ?

ܕܲܚܠܵܦ ܠܲܚܡܵܐ ܘܬܲܟ݂ܤܝܼܬ݂ܵܐ: ܕܝܵܗ̇ܒܲܬ݁ ܗܵܪܟܵܐ ܠܲܤܢܝܼܩܹܐ.‏

فَعِوَضًا عَنِ الخُبزِ واللِّباسِ، الّذي تُعطيهِ هُنا لِلمُحتاجينَ،

da-ḥlāp la-ḥmā w-takhsīthā: d-yāhbat hārkā la-snīqē.

For in place of the bread and the garment that you give here to the needy,

Car au lieu du pain et du vêtement que tu donnes ici aux indigents,

ܒܢܘܼܚܵܡܵܐ ܡܸܬ݁ܛܲܝܲܒ݂ ܠܵܟ݂: ܤܡܵܟ݂ܵܐ ܘܐܸܤܛܠܵܐ ܒܲܫܡܲܝܵܐ܀

يُهَيَّأُ لَكَ في القِيامَةِ، مُتَّكَأٌ وحُلَّةٌ في السَّماءِ.

b-nūḥāmā metṭayav lākh: smākhā w-esṭlā ba-shmayā.

at the resurrection there is made ready for you a couch and a robe in heaven.

à la résurrection t'est préparée une couche et une robe dans les cieux.

ܐܵܦ ܥܲܠ ܟܵܤܵܐ ܕܩܲܪܝܼܪܹ̈ܐ: ܒܡܵܘ̈ܡܵܬ݂ܵܐ ܗܘܵܐ ܡܘܼܠܟܵܢܵܐ.

حَتّى عَن كَأسِ ماءٍ بارِدٍ، كانَ وَعدٌ بِأَيمانٍ؛

āp ʿal kāsā d-qarīrē: b-māwmāthā hwā mūlkānā.

Even for a cup of cold water there was a promise, sworn by oaths;

Même pour une coupe d'eau froide il y eut une promesse, jurée par serments ;

ܐܢܸܬ݂ܕܲܫܲܪ ܢܸܙܪܘܿܥ ܗܵܪܟܵܐ: ܕܢܸܤܓܸܐ ܚܨܵܕܲܢ ܒܲܫܡܲܝܵܐ܀

فَلْنَثبُت في الزَّرعِ هُنا، لِكَي يَكثُرَ حَصادُنا في السَّماءِ.

ʾnethdashar nezrōʿ hārkā: d-nesge ḥṣādan ba-shmayā.

let us be steadfast to sow here, that our harvest may increase in heaven.

soyons fermes à semer ici, afin que notre moisson s'accroisse dans les cieux.

ܒܥܘܼܡܩܵܐ (ܙܪܲܥ̣ ܗ̄ܘ̣ܵܐ ܐܲܒ݂ܪܵܗܵܡ: ܘܲܤܓ݂ܝܼ ܒܪܵܘܡܵܐ ܥܲܠ̈ܠܵܬܹܗ.

في العُمقِ زَرَعَ إبراهيمُ، وكَثُرَت في العُلى غَلّاتُهُ،

b-ʿūmqā zraʿ (h)wā avrāhām: wa-sghī b-rāwmā ʿallātēh.

In the depth Abraham sowed, and abundant in the height are his gains,

Dans les profondeurs Abraham sema, et abondants dans les hauteurs sont ses gains,

ܡܲܪ̈ܗܵܛܵܘܗܝ ܙܪܲܥ̣ ܒܲܤܢܝ̈ܩܹܐ: ܘܐܸܫܟܲܚ ܐܸܢܘܿܢ ܒܲܓ݂ܢܘܿܢܵܐ܀

رُسُلَهُ زَرَعَهُم بَينَ المُحتاجينَ، ووَجَدَهُم في الخِدرِ.

marhāṭāwhī zraʿ ba-snyqē: w-eshkaḥ enōn ba-ghnōnā.

his couriers he sowed among the needy, and found them again in the bridal chamber.

ses courriers, il les sema parmi les indigents, et les retrouva dans la chambre nuptiale.

ܒܲܕܲܪ ܒܐܲܪܥܵܐ ܤܝܼ̈ܡܵܬܹܗ: ܘܗܵܐ ܢܛܝܼܪܵܢ ܒܹܝܬ݂ ܡܲܠܟ݁ܘܼܬ݂ܵܐ.‏

بَدَّدَ في الأَرضِ كُنوزَهُ، وها هيَ مَحفوظَةٌ في بَيتِ المَلَكوتِ؛

badar b-arʿā sīmātēh: w-hā nṭīrān bēyth malkūthā.

He scattered his treasures on earth, and behold, they are kept in the house of the kingdom;

Il dispersa ses trésors sur la terre, et voici, ils sont gardés dans la maison du royaume ;

ܓܐܲܠܵܗܵܐ ܐܵܘܙܸܦ ܥܘܼܬ݂ܪܹܗ: ܘܲܫܩܲܠ̣ ܡܸܢܹܗ ܝܘܼܬ݂ܪܵܢܹܗ܀

أَقرَضَ اللهَ غِناهُ، وأَخَذَ مِنهُ رِبحَهُ.

galāhā āwzep ʿūthrēh: wa-shqal menēh yūthrānēh.

to God he lent his wealth, and from him received his profit.

à Dieu il prêta sa richesse, et de lui reçut son profit.

ܘܤܵܗ̇ܕܝܼܢ ܥܝܼܪܹ̈ܐ ܕܲܒ݂ܪܵܘܡܵܐ: ܕܐܲܝܬ݁ܝܼܘ ܠܐܲܒ݂ܪܵܡ ܡܘܼܠܟܵܢܵܐ.

ويَشهَدُ السَّاهِرونَ في العُلى، أَنَّهُم أَتَوا إلى أَبرامَ بِالوَعدِ؛

w-sāhdīn ʿīrē da-b-rāwmā: d-aytīw l-avrām mūlkānā.

And the watchers on high bear witness, that they brought to Abram the promise;

Et les veilleurs d'en haut témoignent, qu'ils apportèrent à Abram la promesse ;

ܗܵܪܟܵܐ ܫܩܲܠ̣ ܝܘܼܬ݂ܪܵܢ ܓܲܙܹܗ: ܘܲܠܚܲܪܬ݂ܵܐ ܢܛܝܼܪ ܦܘܼܪܥܵܢܹܗ܀

هُنا أَخَذَ رِبحَ كَنزِهِ، وفي الآخِرَةِ مَحفوظٌ جَزاؤُهُ.

hārkā shqal yūthrān gazēh: wa-l-ḥarthā nṭīr pūrʿānēh.

here he received the profit of his treasure, and at the end his reward is kept.

ici il reçut le profit de son trésor, et à la fin sa récompense est gardée.

ܠܡ1

لَمْ

ܗܵܪܟܵܐ ܩܲܒܸ݁ܠ̣ ܡܘܼܠܟܵܢܵܐ: ܘܲܠܗܲܠ ܝܵܪܹܬ݂ ܡܲܠܟ݁ܘܼܬܵܐ.‏ 395

Photograph of page 395 of Bedjan’s 1903 edition, leaf 0472 — Leaf 0472, from Archive.org.

ܗܵܪܟܵܐ ܝܲܠܕܵܐ ܚܲܒ݁ܝܼܒ݂ܵܐ: ܘܲܠܗܲܠ ܛܘܼܒ݂ܵܐ ܫܲܪܝܼܪܵܐ܀

هُنا وَلَدٌ حَبيبٌ، وهُناكَ طوبى حَقيقِيَّةٌ.

hārkā yaldā ḥabīvā: wa-l-hal ṭūvā sharīrā.

Here, a beloved child; and yonder, a true blessedness.

Ici, un enfant bien-aimé ; et là-bas, une béatitude véritable.

ܐܵܦ ܐܝܼܘܿܒ݂ ܕܲܪܚܸܡ ܚܲܝܵܘ̈ܗܝ: ܗܵܟܲܢ ܐܵܘܙܸܦ ܠܐܲܠܵܗܵܐ.

أَيّوبُ أَيضًا، الّذي أَحَبَّ حَياتَهُ، هكَذا أَقرَضَ اللهَ،

āp ʾīōv da-rḥem ḥayāwhī: hākan āwzep l-alāhā.

Job too, who loved his life, likewise lent to God,

Job aussi, qui aima sa vie, prêta de même à Dieu,

ܒܲܤܢܝܼ̈ܩܹܐ ܘܲܒ݂ܡܸܤ̈ܟܹ݁ܢܹܐ: ܒܲܕܲܪ ܐܲܤ̣ܓ݁ܝܼ ܙܸܕ̈ܲܩܵܬܹܗ܀

بَينَ المُحتاجينَ والمَساكينِ، بَدَّدَ وكَثَّرَ صَدَقاتِهِ.

ba-snīqē wa-b-meskēnē: badar asgī zedaqātēh.

among the needy and the poor he scattered and multiplied his alms.

parmi les indigents et les pauvres il dispersa et multiplia ses aumônes.

ܒܝܲܬ݂ܡܹܐ ܤܲܓ݁ܝܼ ܚܵܕܹܐ ܗ̄ܘ̣ܵܐ: ܘܐܵܦ ܒܐܲܪ̈ܡܠܵܬ݂ܵܐ ܕܵܐܹܨ ܗ̄ܘ̣ܵܐ.‏

بِاليَتامى كانَ يَفرَحُ كَثيرًا، وبِالأَرامِلِ أَيضًا كانَ يَبتَهِجُ،

b-yathmē sagī ḥādē (h)wā: w-āp b-armlāthā dāēṣ (h)wā.

In orphans he greatly rejoiced, and in widows too he took delight,

Dans les orphelins il se réjouissait grandement, et dans les veuves aussi il prenait plaisir,

ܕܲܒ݂ܗܘܿܢ ܓܸܦܹ̈ܐ ܩܵܢܹܐ ܗ̄ܘ̣ܵܐ: ܕܢܸܦܪܲܚ ܢܸܡܛܸܐ ܠܲܫܡܲܝܵܐ܀

لأَنَّهُ بِهِم كانَ يَقتَني أَجنِحَةً، لِيَطيرَ ويَبلُغَ السَّماءَ.

da-b-hōn gepē qānē (h)wā: d-nepraḥ nemṭe la-shmayā.

for through them he acquired wings, to fly and reach heaven.

car par eux il acquérait des ailes, pour voler et atteindre le ciel.

ܒܵܪܘܿܝܵܐ ܕܝܼܙܸܦ݂ ܡܸܢܹܗ: ܟܬܲܒ݂ ܠܹܗ ܩܲܪܢܵܐ ܘܪܸܒ݁ܝܼܬ݂ܵܐ.‏

أَلخالِقُ، الّذي استَقرَضَ مِنهُ، كَتَبَ لَهُ الأَصلَ والفائِدَةَ،

bārōyā d-īzef menēh: ktav lēh qarnā w-rebīthā.

The Creator, who borrowed from him, wrote for him principal and interest,

Le Créateur, qui emprunta de lui, lui inscrivit capital et intérêt,

ܐܲܥܦܵܐ ܥܲܠ ܟܠ ܕܲܩܢܸܐ ܗ̄ܘܵܐ: ܝ

أَضافَها إلى كُلِّ ما كانَ يَملِكُهُ: [...]

aʿpā ʿal kul da-qne (h)wā: y

he added it to all that he possessed: [...]

il l'ajouta à tout ce qu'il possédait : [...]

ܗܵܪܟܵܐ ܝܲܗ̄ܒ݂ܠܹܗ ܓܸܠܝܵܢܵܐ: ܘܬܲܡܵܢ ܢ̣ܛܲܪ ܠܹܗ ܦܘܼܪܥܵܢܵܐ.‏

هُنا أَعطاهُ رُؤيا، وهُناكَ حَفِظَ لَهُ جَزاءً،

hārkā ya(h)vlēh gelyānā: w-tamān nṭar lēh pūrʿānā.

Here he gave him a revelation, and there he kept for him a reward,

Ici il lui donna une révélation, et là il lui garda une récompense,

ܟܲܕ݂ ܩܲܝܵܡ ܟ̱ܠܹܗ ܥܘܼܬ݂ܪܹܗ: ܠܝܵܘܡܵܐ ܕܗܵܘܹ̇ܐ ܢܘܼܚܵܡܵܐ܀

بَينَما كُلُّ غِناهُ قائِمٌ، لِيَومِ القِيامَةِ الآتي.

kad qayām klēh ʿūthrēh: l-yāwmā d-hāwē nūḥāmā.

while all his wealth stands ready for the day when the resurrection comes.

tandis que toute sa richesse se tient prête pour le jour où viendra la résurrection.

ܐܵܦ ܗܵܘ̇ (ܕܝܵܗܹ̇ܒ݂ ܥܸܠܵܝܵܐ: ܠܵܘ ܕܲܤܢܝܼܩ ܗ̄ܘܵܐ ܙܲܕܝܼܩܵܐ.

وأَيضًا ما يُعطيهِ العَلِيُّ، لَيسَ لأَنَّ البارَّ كانَ مُحتاجًا،

āp hāw d-yāhēv ʿelāyā: lāw da-snīq (h)wā zadīqā.

Also, what the Most High gives — it is not that the righteous one was in need,

Aussi, ce que le Très-Haut donne — ce n'est pas que le juste fût dans le besoin,

ܐܸܠܵܐ ܕܢܸܗܘܸܐ ܦܘܼܪܢܵܤܵܐ: ܠܲܤܢܝܼ̈ܩܹܐ ܡ̣ܢ ܛܘܼܒ݂ܵܢܵܐ܀

بَل لِكَي يَكونَ الرِّزقُ، لِلمُحتاجينَ مِنَ الطّوباوِيِّ.

elā d-nehwe pūrnāsā: la-snīqē men ṭūvānā.

but that provision might come to the needy from the blessed one.

mais afin que provision vînt aux indigents de la part du bienheureux.

ܘܢܸܬ݂ܟܲܐܪܘܼܢ ܗ̄ܘ̣ܵܘ ܩܲܪ̈ܝܼܒ݂ܵܘܗܝ: ܕܠܵܐ ܕܪܲܫܼܘ ܓܹܝܪ ܙܲܕܝܼܩܵܐܝܼܬ݂.‏

ووُبِّخَ أَقرِباؤُهُ، لأَنَّهُم لم يَسلُكوا بِالبِرِّ؛

w-nethkarūn (h)wāw qarīvāwhī: d-lā d-rashīw gēyr zadīqāīth.

And his kin were rebuked, for they had not trodden the path righteously;

Et ses proches furent réprimandés, car ils n'avaient pas marché droitement dans le chemin ;

ܠܵܐ ܗ̄ܘ̣ܵܐ ܓܹܝܪ ܥܲܠ ܩܸܢ̈ܝܵܢܹܐ: ܤܢܝܼܩ ܗ̄ܘ̣ܵܐ ܪܵܚܹ̇ܡ ܢܸܨܚܵܢܵܐ܀

لأَنَّهُ لم يَكُن عَلى المُقتَنَياتِ، مُحتاجًا مُحِبُّ الفَضيلَةِ،

lā (h)wā gēyr ʿal qenyānē: snīq (h)wā rāḥēm neṣḥānā.

for it was not for possessions that the lover of excellence was in need,

car ce n'était pas de biens que celui qui aime l'excellence était dans le besoin,

ܐܸܠܵܐ ܕܝܕܲܥ̇ ܟܲܤ̈ܝܵܬ݂ܵܐ: ܠܪ̈ܵܚܡܵܘܗܝ ܕܐܝܼܘܿܒ݂ ܚܲܡܸܨ ܗ̄ܘܵܐ.

بَل لأَنَّهُ عارِفٌ بِالخَفِيّاتِ، أَخجَلَ أَصدِقاءَ أَيّوبَ،

elā d-ydaʿ kasyāthā: l-rāḥmāwhī d-ʾīōv ḥameṣ (h)wā.

but because he knew hidden things, he made Job's friends blush,

mais parce qu'il connaissait les choses cachées, il fit rougir les amis de Job,

ܕܚܲܤܕܘܼܗܝ ܡܸܛܠ ܩܸܢܝܵܢܹܗ: ܒܦܘܼܢܵܝܹܗ ܩܢܼܵܘ ܟܘܼܐܵܪܵܐ܀

الّذينَ عَيَّروهُ بِسَبَبِ مُقتَنَياتِهِ، فَنالوا في المُقابِلِ العارَ.

d-ḥasdūhī meṭul qenyānēh: b-pūnāyēh qnāw kūārā.

for reproaching him over his possessions, they earned reproach in return.

pour l'avoir reproché à cause de ses biens, ils gagnèrent le reproche en retour.

ܥܲܦ݂ ܟܹܝܬ݂ ܗܵܪܟܵܐ ܩܸܢܝܵܢܹܗ: ܘܲܠܥܸܠ ܥܵܐ̇ܦ ܟܘܼܠܵܠܹܗ.‏

تَضاعَفَت إذًا مُقتَنَياتُهُ هُنا، وفي العُلى تَضاعَفَ إكليلُهُ أَيضًا؛

ʿaf kēyth hārkā qenyānēh: wa-l-ʿal ʿāp kūlālēh.

His possessions, then, doubled here, and above his crown doubled too;

Ses biens, donc, doublèrent ici, et là-haut sa couronne doubla aussi ;

ܝܲܪܸܒ݂ ܒܐܲܪܥܵܐ ܐܵܓ݂ܘܿܢܹܗ: ܘܲܒ݂ܡܲܠܟ݁ܘܼܬܵܐ ܦܘܼܪܥܵܢܹܗ܀

عَظُمَ في الأَرضِ جِهادُهُ، وفي المَلَكوتِ جَزاؤُهُ.

yarev b-arʿā āghōnēh: wa-b-malkūtā pūrʿānēh.

his contest grew great on earth, and in the kingdom his reward.

son combat grandit sur la terre, et dans le royaume sa récompense.

ܥܲܬ݁ܝܼܪܵܐ ܟܹܝܬ݂ ܗܲܦܪܵܝܵܐ: ܕܒܲܐܤܵܢܹܗ ܡܸܫܬܲܒ݂ܗܲܪ ܗ̄ܘܵܐ.‏

هُناكَ إذًا الغَنِيُّ الوَقِحُ، الّذي كانَ يَفتَخِرُ بِأَملاكِهِ،

ʿatīrā kēyth haprāyā: d-ba-ʾsānēh meshtavhar (h)wā.

There is, then, the shameless rich man, who used to boast in his possessions,

Il y a donc le riche effronté, qui avait coutume de se glorifier dans ses biens,

ܗܘ݀ܵܐ ܠܹܗ ܠܒܸܙܚܵܐ ܛܘܼܝܒܹܗ: ܕܠܵܐ ܩܲܕܝܼ ܡܸܕܸܡ ܕܲܚܡܲܠ̣܀

صارَت لَهُ ثَروَتُهُ هُزءًا، إذ لم يَنفَعْهُ شَيءٌ مِمّا جَمَعَهُ.

hwā lēh l-bezḥā ṭūybēh: d-lā qadī medem da-ḥmal.

his bounty became to him a mockery, for nothing he had gathered was of worth.

sa générosité lui devint une moquerie, car rien de ce qu'il avait amassé n'avait de valeur.

ܪ̈ܘܗܝ .I

[...]

rwhī.

[...]

ܡܐ ܕܝܡ ܡܪܝܐ .2I

لَمّا أَقسَمَ الرَّبُّ —

m d-ym mry.

When the Lord swore —

Quand le Seigneur jura —

ܡܹܐܡܪܵܐ .ܠܒ. ܕܡܵܪܝ ܐܝܼܤܚܵܩ ܕܐܲܢܛܝܘܿܟ݂ 396

Photograph of page 396 of Bedjan’s 1903 edition, leaf 0471 — Leaf 0471, from Archive.org.

ܘܚܲܒ݂ܪܹܗ ܐ̄ܚܪܹܢܵܐ ܐܲܟ݂ܘܵܬܹܗ̇: ܕܠܵܐ ܐܲܪܘܲܚ ܗ̄ܘ̣ܵܐ ܠܠܵܥܵܙܲܪ.

ورَفيقُهُ الآخَرُ مِثلُهُ، الّذي لم يُرِح لِعازَرَ،

w-ḥavrēh ḥrēnā akhwātēh: d-lā arwaḥ (h)wā l-lāʿāzar.

And his companion, another like him, who did not give relief to Lazarus,

Et son compagnon, un autre comme lui, qui ne donna pas de soulagement à Lazare,

ܗܘܵܐ ܠܹܗ ܒܤܵܡܹܗ ܫܘܼܢܵܩܹܗ: ܕܲܠܚܲܪܬ݂ܵܐ ܢܛܝܼܪ ܝܲܩܕܵܢܹܗ܀

صارَت لَذَّتُهُ عَذابَهُ، حَتّى إنَّ احتِراقَهُ مَحفوظٌ في الآخِرَةِ.

hwā lēh b-sāmēh shūnāqēh: da-l-ḥarthā nṭīr yaqdānēh.

his delight became his torment, so that at the end his burning was kept for him.

son plaisir devint son tourment, si bien qu'à la fin son embrasement lui fut réservé.

ܚܲܕ݂ ܟܲܢܸܫ̣ ܘܲܚܡܲܠ̣ ܐܲܤܓ݁ܝܼ: ܘܲܒ݂ܠܸܠܝܵܐ ܦܸܪܚܲܬ݀ ܢܲܦ̮ܫܹܗ.‏

واحِدٌ جَمَعَ وادَّخَرَ كَثيرًا، وفي اللَّيلِ طارَت نَفسُهُ،

ḥadh kanesh wa-ḥmal asgī: wa-b-lelyā perḥat napshēh.

One gathered and hoarded abundantly, and in the night his soul flew away,

L'un amassa et thésaurisa abondamment, et dans la nuit son âme s'envola,

ܘܲܐ̄ܚܪܹܢܵܐ ܒܵܤܹ̇ܡ ܟܠܝܘܿܡ: ܘܐܲܚܘܼܗܝ ܡܲܝܠܸܠ ܥܲܠ ܬܲܪܥܹܗ܀

وآخَرُ كانَ يَتَنَعَّمُ كُلَّ يَومٍ، وأَخوهُ يَنتَحِبُ عِندَ بابِهِ.

wa-ḥrēnā bāsēm klyōm: w-aḥūhī maylel ʿal tarʿēh.

and another feasted every day, while his brother wailed at his gate.

et l'autre festoyait chaque jour, tandis que son frère se lamentait à sa porte.

ܐ̄ܬܲܬ݀ ܠܵܗ̇ ܡܸܢܫܹܠܝ ܟܹܐܢܘܼܬ݂ܵܐ: ܘܚܸܛܦܲܬ݀ ܐܸܢܘܿܢ ܠܲܬ݂ܪ̈ܲܝܗܘܿܢ܀

أَتى العَدلُ فَجأَةً، وخَطَفَهُما كِلَيهِما.

tat lāh menshēlī kēnūthā: w-ḥeṭpat enōn la-thrayhōn.

Justice came suddenly, and seized them both.

La justice vint soudain, et les saisit tous deux.

ܗܵܘ̇ ܕܲܚܡܲܠ̣ ܘܐܲܤܓ݁ܝܼ ܥܠܲܠܬܹܗ: ܕܒܲܪܬܹܗ ܡ̣ܢ ܨܹܝܕ݂ ܡܲܪ̈ܗܵܛܵܘܗܝ.

أَلَّذي ادَّخَرَ وكَثَّرَ غَلَّتَهُ، أَخَذَها مِنهُ رُسُلُهُ أَنفُسُهُم،

hāw da-ḥmal w-asgī ʿlaltēh: d-ba-rtēh men ṣēydh marhāṭāwhī.

He who hoarded and increased his gains, from him it was carried off by his own couriers,

Celui qui thésaurisa et accrut ses gains, de lui cela fut emporté par ses propres courriers,

ܘܗܵܘ̇ ܕܠܲܐܚܘܼܗܝ ܠܵܐ ܐܲܪܘܲܚ ܗ̄ܘ̣ܵܐ: ܒܓܵܘ ܬܲܫܢܝܼܩܵܐ ܡܵܘܕܹܐ ܗ̄ܘ̣ܵܐ܀

والّذي لم يُرِح أَخاهُ، في وَسَطِ العَذابِ كانَ يَعتَرِفُ.

w-hāw d-la-ʾḥūhī lā arwaḥ (h)wā: b-gāw tashnīqā māwdē (h)wā.

and he who did not give relief to his brother, in the midst of torment made confession.

et celui qui ne donna pas de soulagement à son frère, au milieu du tourment fit confession.

ܬܪܹܝܢ ܥܲܬ݁ܝܼܪܹ̈ܐ ܩܲܕ݂ܡܵܝܹ̈ܐ: ܒܲܫܡܲܝܵܐ ܢܛܲܪܘ ܓܲܙܲܝ̈ܗܘܿܢ.‏

غَنِيّانِ قَديمانِ، حَفِظا كَنزَيهِما في السَّماءِ،

trēyn ʿatīrē qadhmāyē: ba-shmayā nṭarw gazayhōn.

Two rich men of old kept their treasure in heaven,

Deux riches d'autrefois gardèrent leur trésor dans le ciel,

ܘܲܬ݂ܪܹܝܢ ܥܲܬ݁ܝܼܪܹ̈ܐ ܤܲܟ̈ܠܹܐ: ܒܓ݂ܗܲܢܵܐ ܛܡܲܪܘ ܚܲܝܲܝܗܘܿܢ܀

وغَنِيّانِ جاهِلانِ، دَفَنا حَياتَيهِما في جَهَنَّمَ.

wa-thrēyn ʿatīrē saklē: b-ghhanā ṭmarw ḥayayhōn.

and two foolish rich men buried their lives in Gehenna.

et deux riches insensés ensevelirent leur vie dans la géhenne.

ܠܡܲܢ ܟܲܝ ܕܵܡܹ̇ܝܢ ܥܲܬ݁ܝܼܪܹ̈ܐ: ܕܲܢܦܲܚܸܡ ܤܘܼܥܪ̈ܵܢܲܝܗܘܿܢ.‏

بِمَن إذًا يُشبِهُ الأَغنِياءُ، فَنُقارِنَ أَعمالَهُم؟

l-men kaī dāmēyn ʿatīrē: da-npaḥem sūʿrānayhōn.

To whom, then, are the rich alike, that we may compare their deeds?

À qui donc les riches sont-ils semblables, pour que nous comparions leurs actes ?

ܒܐܲܒ݂ܪܵܡ ܘܐܝܼܘܿܒ݂ ܐܸܢ ܕܲܡܝܼܘ: ܗܵܐ ܒܪܵܘܡܵܐ ܦܘܼܪ̈ܥܵܢܲܝܗܘܿܢ܀

إن أَشبَهوا أَبرامَ وأَيّوبَ، فَها جَزاؤُهُم في العُلى؛

b-avrām w-ʾīōv en da-mīw: hā b-rāwmā pūrʿānayhōn.

If they are like Abram and Job, behold, their rewards are on high;

S'ils sont semblables à Abram et à Job, voici, leurs récompenses sont en haut ;

ܐܸܢܗ݀ܘ ܕܬܲܪܤܝܼܘ ܡܸܤ̈ܟܹܢܹܐ: ܚܲܒ݂ܪ̈ܵܘܗܝ ܐܸܢܘܿܢ ܕܐܲܒ݂ܪܵܗܵܡ.‏

إن أَطعَموا المَساكينَ، فَهُم رِفاقُ إبراهيمَ،

enhw d-tarsīw meskēnē: ḥavrāwhī enōn d-avrāhām.

if they fed the poor, they are companions of Abraham,

s'ils ont nourri les pauvres, ils sont compagnons d'Abraham,

ܘܐܸܢܗ݀ܘ ܕܐܲܥܝܼܩܼܘ ܡܸܤ̈ܟܹ݁ܢܹܐ: ܝܲܩܕܵܢܗܘܿܢ ܥܲܡ ܥܲܬ݁ܝܼܪܵܐ ܗ̄ܘ܀

وإن ضايَقوا المَساكينَ، فَاحتِراقُهُم مَعَ ذلِكَ الغَنِيِّ.

w-enhw d-aʿīqīw meskēnē: yaqdānhōn ʿam ʿatīrā hāw.

and if they distressed the poor, their burning is with that rich man.

et s'ils ont affligé les pauvres, leur embrasement est avec ce riche-là.

ܘܐܸܢܗ݀ܘ ܕܲܙܪܲܥܼܘ ܙܸܕ̈ܲܩܵܬ݂ܵܐ: ܥܲܡ ܐܝܼܘܿܒ݂ ܒܘܼܤܵܡܲܝ̈ܗܘܿܢ.‏

وإن زَرَعوا الصَّدَقاتِ، فَنَعيمُهُم مَعَ أَيّوبَ،

w-enhw da-zraʿīw zedaqāthā: ʿam ʾīōv b-w-sāmayhōn.

And if they sowed alms, their delight is with Job,

Et s'ils ont semé l'aumône, leur délectation est avec Job,

ܘܐܸܢ ܒܐܲܤܵܢܵܐ ܐܸܫܬܲܒ݂ܗܲܪܘ: ܥܲܡ ܥܲܬ݁ܝܼܪܵܐ ܡܸܬ݂ܓܲܢܹܝܢ܀

وإن افتَخَروا بِأَملاكِهِم، فَمَعَ ذلِكَ الغَنِيِّ يُعَيَّرونَ.

w-en b-asānā eshtavharw: ʿam ʿatīrā methganēyn.

and if they boasted in their goods, with that rich man they will be reproached.

et s'ils se sont glorifiés dans leurs biens, avec ce riche-là ils seront réprimandés.

ܗܸܢܘܿܢ ܢܸܓ݂ܒ݁ܘܿܢ ܘܲܢܕܲܡܘܿܢ: ܐܲܝܟ݂ ܫܸܐܲܠܵܬ݂ܗܘܿܢ ܕܲܪ̈ܓܲܝܗܘܿܢ܀

فَلْيَختاروا وليُشَبَّهوا، بِحَسَبِ رَغبَةِ رُتَبِهِم.

henōn neghbōn wa-ndamōn: aykh shealāthhōn da-rgayhōn.

Let them choose, then, and be likened, according to the desire of their own rank.

Qu'ils choisissent donc, et soient assimilés, selon le désir de leur propre rang.

ܐܲܢ ܒܲܕܲܪܘ ܡܲܪ̈ܗܵܛܲܝܗܘܿܢ: ܠܘܵܬ݂ ܐܲܒ݂ܪܵܗܵܡ ܨܵܘܒܲܝ̈ܗܘܿܢ.‏

إن بَدَّدوا رُسُلَهُم، فَنَحوَ إبراهيمَ مَيلُهُم،

en ba-darw marhāṭayhōn: l-wāth avrāhām ṣāwbayhōn.

If they scattered their couriers, toward Abraham is their inclination,

S'ils ont dispersé leurs courriers, vers Abraham est leur inclination,

ܘܐܸܢ ܟܲܢܸܫܼܘ ܘܲܛܡܲܪܘ ܒܐܲܪܥܵܐ: ܠܘܵܬ݂ ܥܲܬ݁ܝܼܪܵܐ ܚܲܝܲܝܗܘܿܢ܀

وإن جَمَعوا ودَفَنوا في الأَرضِ، فَنَحوَ ذلِكَ الغَنِيِّ حَياتُهُم.

w-en kaneshīw wa-ṭmarw b-arʿā: l-wāth ʿatīrā ḥayayhōn.

and if they gathered and buried in the earth, toward that rich man is their life.

et s'ils ont amassé et enfoui dans la terre, vers ce riche-là est leur vie.

ܐܸܢܗ݀ܘ ܕܐܲܪܘܲܚܘ ܠܐܲܠܝ̈ܨܹܐ: ܢܸܨܚܵܢܲܝ̈ܗܘܿܢ ܥܲܡ ܐܝܼܘܿܒ݂.‏

إن أَراحوا المُتَضايِقينَ، فَانتِصاراتُهُم مَعَ أَيّوبَ،

enhw d-arwaḥw l-alyṣē: neṣḥānayhōn ʿam ʾīōv.

If they gave relief to the afflicted, their victories are with Job,

S'ils ont donné soulagement aux affligés, leurs victoires sont avec Job,

ܘܐܸܢܗ݀ܘ ܕܲܟ݂ܠܵܘ ܡ̣ܢ ܝܲܬܲܡܹ̈ܐ: ܠܥܲܬ݁ܝܼܪܵܐ ܐ̄ܚܪܹܢܵܐ ܕܵܡܹܝܢ܀

وإن مَنَعوا عَنِ اليَتامى، يُشبِهونَ ذلِكَ الغَنِيَّ الآخَرَ،

w-enhw da-khlāw men yatamē: l-ʿatīrā ḥrēnā dāmēyn.

and if they withheld from orphans, they resemble that other rich man,

et s'ils ont refusé aux orphelins, ils ressemblent à cet autre riche,

ܕܗܵܘ̇ ܠܐܲܚܘܼܗܝ ܠܵܐ ܐܲܪܘܲܚ ܗ̄ܘܵܐ: ܐܵܦܠܵܐ ܗܸܢܘܿܢ ܠܲܨܪ̈ܝܼܟ݂ܐ܀

أَلَّذي لم يُرِح أَخاهُ، فَلا هُم أَيضًا يُريحونَ المُحتاجينَ.

d-hāw l-aḥūhī lā arwaḥ (h)wā: āplā henōn la-ṣrīkh.

who did not give relief to his brother — no more do they to those in need.

qui ne donna pas de soulagement à son frère — non plus ne le font-ils à ceux qui sont dans le besoin.

ܕܛ̣ܠ ܡܸܟܤܢܘܼܬܐ 397

Photograph of page 397 of Bedjan’s 1903 edition, leaf 0470 — Leaf 0470, from Archive.org.

ܠܡܵܢܵܐ ܗܵܟܹܝܠ ܡܸܬ݂ܪܲܥܲܡ: ܗܲܦܟܵܝܵܐ ܕܗܵܐ ܡܸܨܛܲܥܲܪ.‏

لِماذا إذًا يَتَذَمَّرُ المُنقَلِبُ، أَنَّهُ يُهانُ؟

l-mānā hākēyl methraʿam: hapkāyā d-hā meṣṭaʿar.

Why then does the reversed man complain, that he is being shamed?

Pourquoi donc le pervers se plaint-il, d'être couvert de honte ?

ܗ݀ܘܝܘܼ ܨܲܥܲܪ ܠܲܩܢܘܿܡܹܗ: ܕܲܪܚܸܡ ܚܸܤܕܵܐ ܗܲܦܟܵܝܵܐ܀

هوَ نَفسُهُ الّذي أَهانَ ذاتَهُ، المُنقَلِبُ الّذي أَحَبَّ العارَ.

hwyū ṣaʿar la-qnōmēh: da-rḥem ḥesdā hapkāyā.

It is he himself who shamed his own person, the reversed man who loved reproach.

C'est lui-même qui a couvert de honte sa propre personne, le pervers qui a aimé le blâme.

ܕܘܼܒܵܪܹܗ ܗ݀ܘ ܡܲܒ݂ܗܸܬ݂ ܠܹܗ: ܠܤܲܟ݂ܠܵܐ ܕܲܪܚܸܡ ܤܲܢ̈ܝܵܬ݂ܵܐ.

سيرَتُهُ هيَ الّتي تُخزيهِ، الجاهِلُ الّذي أَحَبَّ الأُمورَ البَغيضَةَ،

d-w-bārēh hāw mavheth lēh: l-sakhlā da-rḥem sanyāthā.

His own conduct is what shames him, the fool who loved hateful things,

Sa propre conduite est ce qui le couvre de honte, l'insensé qui a aimé les choses odieuses,

ܕܟܲܕ݂ (ܠܵܐ ܢܟܲܐܪܹܗ ܒܲܪ ܙܵܘܓܹܗ: ܡ̣ܢ ܪܸܥܝܵܢܹܗ ܡܸܬ݂ܚܲܡܲܨ܀

فَحَتّى إن لم يُوَبِّخْهُ رَفيقُهُ، فَمِن فِكرِهِ يَخجَلُ،

d-kad lā nkarēh bar zāwgēh: men reʿyānēh methḥamaṣ.

for though his own companion does not rebuke him, from his own mind he blushes,

car même si son propre compagnon ne le reprend pas, de son propre esprit il rougit,

ܘܟܲܕ݂ ܟܠܢܵܫ ܢܸܫܠܸܐ ܡܸܢܹܗ: ܚܛܵܗܹܗ ܒܐܲܦܵܘ̈ܗܝ ܪܵܐ̇ܩ ܠܹܗ.

وحَتّى إن تَرَكَهُ كُلُّ إنسانٍ في سَلامٍ، فَخَطيئَتُهُ تَبصُقُ في وَجهِهِ،

w-kad klnāsh neshle menēh: ḥṭāhēh b-apāwhī rāq lēh.

and though everyone should leave him in peace, his sin spits in his face,

et même si tous le laissaient en paix, son péché lui crache au visage,

ܘܟܲܕ݂ ܬܘܼܒ݂ ܐ̄ܢܵܫ ܠܵܐ ܢܸܟ݂ܐܸܐ ܒܹܗ: ܗ݀ܘ ܕܘܼܒܵܪܹܗ ܒܵܤܲܪ ܠܹܗ܀

وحَتّى إن لم يُؤذِهِ أَحَدٌ البَتَّةَ، فَسيرَتُهُ هيَ الّتي تُهينُهُ.

w-kad tūv nāsh lā nekhe bēh: hāw d-w-bārēh bāsar lēh.

and though no one at all should harm him, his own conduct disgraces him.

et même si personne du tout ne lui faisait de mal, sa propre conduite le déshonore.

ܐܵܦ ܡܲܚܙܝܼܬ݂ܵܐ ܕܲܟ݂ܝܵܢܵܐ: ܒܫܸܬ݂ܩܵܐ ܒܵܤ̇ܪܵܐ ܠܲܤ̈ܢܲܝܵܐ.‏

حَتّى المِرآةُ الصّافِيَةُ، بِالصَّمتِ تُهينُ القَبيحَ،

āp maḥzīthā da-khyānā: b-shethqā bāsrā la-snayā.

Even a clear mirror, in silence, disgraces the ugly,

Même un miroir limpide, en silence, déshonore le laid,

ܘܟܲܕ݂ ܗ݀ܝ ܫܲܠܝܵܐ ܘܫܲܬ݁ܝܼܩܵܐ: ܒܫܸܬ݂ܩܵܐ ܩܵܥ̇ܝܵܐ ܥܲܠ ܡܘܼ̈ܡܹܐ܀

ومَعَ أَنَّها ساكِنَةٌ صامِتَةٌ، بِالصَّمتِ تَصرُخُ عَلى العُيوبِ.

w-kad (h)ī shalyā w-shatīqā: b-shethqā qāʿyā ʿal mūmē.

and though it is still and silent, in silence it cries out against blemishes.

et bien qu'il soit calme et silencieux, en silence il crie contre les tares.

ܠܵܘ ܓܹܝܪ ܦܘܼܡܵܐ ܡܲܠܵܠܵܐ: ܐܝܼܬ݂ ܠܵܗ̇ ܕܬܲܟܸܣ ܠܲܥܘܝܼܪܹ̈ܐ.‏

فَلَيسَ لَها فَمٌ ناطِقٌ، تُوَبِّخُ بِهِ المُشَوَّهينَ،

lāw gēyr pūmā malālā: ʾīth lāh d-takes la-ʿwīrē.

For it has no speaking mouth with which to rebuke the disfigured,

Car il n'a pas de bouche parlante pour reprendre le défiguré,

ܒܘܼܝܵܢܵܐ ܒܓ݂ܵܘܵܗ̇ ܚܵܙܹ̇ܐ: ܟܡܵܐ ܡܫܲܟܲܪ ܤܲܢܝܵܐ ܩܘܼܕ݂ܡܹܝܗ̇܀

لكِنَّ الفَطِنَ يَرى فيها، كَم يُشَوِّهُ القَبيحُ نَفسَهُ أَمامَها.

b-w-yānā b-ghāwāh ḥāzē: kmā mshakar sanyā qūdhmēyh.

yet the discerning one sees within it how greatly the ugly disfigures itself before it.

pourtant celui qui discerne voit en lui combien le laid se défigure lui-même devant lui.

ܘܠܵܐ ܡܨܸܐ ܕܥܲܡܵܗ̇ ܢܸܬ݂ܟܲܬܲܫ: ܕܗ݀ܘ ܒܵܗ̇ ܒܵܤܲܪ ܠܲܩܢܘܿܡܹܗ.‏

ولا يَقدِرُ أَن يُخاصِمَها، لأَنَّهُ هوَ نَفسُهُ يُهينُ ذاتَهُ فيها،

w-lā mṣe d-ʿamāh nethkatash: d-hāw bāh bāsar la-qnōmēh.

Nor can he contend with it, since it is he himself who disgraces his own person in it,

Il ne peut pas non plus lutter contre lui, puisque c'est lui-même qui déshonore sa propre personne en lui,

ܘܠܵܐ ܡܨܐ ܕܢܲܩܪܸܒ݂ ܥܲܡ ܢܲܦ̮ܫܹܗ: ܕܲܩܒ݂ܝܼܥܵܐ ܒܹܗ ܤܲܢܝܘܼܬܵܐ܀

ولا يَقدِرُ أَن يُحارِبَ نَفسَهُ، لأَنَّ القُبحَ ثابِتٌ فيهِ.

w-lā mṣ d-naqrev ʿam napshēh: da-qvīʿā bēh sanyūtā.

nor can he fight against his own self, for ugliness is fixed within him.

ni ne peut-il combattre contre sa propre personne, car la laideur est fixée en lui.

ܡܲܚܙܝܼܬ݂ܵܐ ܕܠܵܐ ܠܸܫܵܢܵܐ: ܤܵܕ݂ܪܵܐ ܡܘܼܡܵܘ̈ܗܝ ܠܲܫܒ݂ܵܒ݂ܵܘ̈ܗܝ.‏

أَلمِرآةُ بِلا لِسانٍ، تَعرِضُ عُيوبَهُ عَلى جيرانِهِ،

maḥzīthā d-lā leshānā: sādhrā mūmāwhī la-shvāvāwhī.

The mirror, without a tongue, lists his blemishes out to his neighbors,

Le miroir, sans langue, expose ses tares à ses voisins,

ܘܟܲܕ݂ ܚܵܝܪܵܐ ܒܹܗ ܚܘܼܒܵܐܝܼܬ݂: ܒܵܤ̇ܪܵܐ ܠܹܗ ܚܲܪܝܼܡܵܐܝܼܬ݂܀

ومَعَ أَنَّها تَنظُرُ إلَيهِ بِمَحَبَّةٍ، فَإنَّها تُهينُهُ بِلا شَفَقَةٍ.

w-kad ḥāyrā bēh ḥūbāīth: bāsrā lēh ḥarīmāīth.

and though it looks upon him with affection, it disgraces him without pity.

et bien qu'il le regarde avec affection, il le déshonore sans pitié.

ܘܟܲܕ݂ ܠܵܐ ܪܓ݂ܝܼܙܵܐ ܡ̣ܢ ܤܲܢܝܵܐ: ܓܵܠܵܝܵܐ ܡܘܼܡܵܘ̈ܗܝ ܠܕܲܚܕ݂ܵܪܵܘܗܝ.‏

ومَعَ أَنَّها لا تَغضَبُ مِنَ القَبيحِ، فَإنَّها تَكشِفُ عُيوبَهُ لِمَن حَولَهُ؛

w-kad lā rghīzā men sanyā: gālāyā mūmāwhī l-da-ḥdhārāwhī.

And though it is not angered by the ugly one, it reveals his blemishes to those around him;

Et bien qu'il ne s'irrite pas contre le laid, il révèle ses tares à ceux qui l'entourent ;

ܐܸܢ ܛܵܥܹܢ ܠܵܗ̇ ܕܲܡܫܲܟܲܪ: ܠܵܐ ܢܵܤ̇ܒܵܐ ܒܐܲܦܲܝ̈ ܚܸܙܘܼܗ܀

إن حَمَلَها المُشَوَّهُ، فَهيَ لا تُحابي مَنظَرَهُ.

en ṭāʿēn lāh da-mshakar: lā nāsbā b-apaī ḥezūh.

if the disfigured one carries it about, it shows no favor to his appearance.

si le défiguré le porte avec lui, il ne fait pas de faveur à son apparence.

ܬܵܘ ܐܸܬ݁ܕܲܡܲܪܘ ܚܲܙܵܝܹ̈ܐ: ܒܗܵܢܵܐ ܬܲܗܪܵܐ ܩܲܪܝܼܒ݂ܵܐ.‏

تَعالَوا اندَهِشوا أَيُّها النّاظِرونَ، بِهذا العَجَبِ القَريبِ،

tāw etdamarw ḥazāyē: b-hānā tahrā qarīvā.

Come, be amazed, O onlookers, at this wonder close at hand,

Venez, soyez émerveillés, ô spectateurs, devant cette merveille toute proche,

ܒܡܲܚܙܝܼܬ݂ܵܐ ܕܠܵܘ ܡܸܕܸܡ ܗ̣̄ܝ: ܘܨܐܕܹܝܹܗ̇ ܡܵܘܦܸܐ ܚܸܪܝܵܢܵܐ܀

بِمِرآةٍ ليسَت شَيئًا، ومَعَ ذلِكَ يَفيضُ مِنها الخِصامُ.

b-maḥzīthā d-lāw medem (h)ī: w-ṣdēyēh māwpe ḥeryānā.

at a mirror that is nothing, and yet from it contention overflows.

un miroir qui n'est rien, et pourtant de lui déborde la contestation.

ܘܥܲܠ ܫܲܦܝܼܪܵܐ ܘܥܲܠ ܤܲܢܝܵܐ: ܡܦܝܼܤܵܐ ܗ݀ܝ ܟܲܕ݂ ܫܲܬ݁ܝܼܩܵܐ.‏

وعَلى الجَميلِ وعَلى القَبيحِ، تُقنِعُ وهيَ صامِتَةٌ.

w-ʿal shapīrā w-ʿal sanyā: mpīsā (h)ī kad shatīqā.

and over both the fair and the foul it persuades, while remaining silent.

et sur le beau comme sur le laid il persuade, tout en restant silencieux.

ܢ ܠܵܐܹܲܛ ܠܵܗ̇ ܫܲܦܝܼܪܵܐ: ܠܵܐ ܡܟܲܐܪܵܐ ܠܹܗ ܕܲܪܓ݂ܝܼܓ݂ ܗܼ̄ܘ܀

أَلجَميلُ لا يَلعَنُها، ولا يَكرَهُها مَن هوَ حَسَنُ المَنظَرِ؛

n lāēṭ lāh shapīrā: lā mkarā lēh da-rghīgh hāw.

The fair one does not curse it, nor does the lovely one find it displeasing;

Le beau ne le maudit pas, ni l'aimable ne le trouve déplaisant ;

ܠܡ ܠܐ ܢܟܐܪܗ ܒܪܘܓܙܗ .21

لِئَلّا تُغضِبَهُ، بِسَخَطِهِ.

lm lā nkrh b-rwgzh.

lest it offend him, in his anger.

de peur qu'il ne l'offense, dans sa colère.

ܡܹܐܡܪܵܐ. ܠܓ. ܕܡܵܪܝ ܐܝܼܤܚܵܩ ܕܐܲܢܛܝܘܿܟ݂ 398

Photograph of page 398 of Bedjan’s 1903 edition, leaf 0469 — Leaf 0469, from Archive.org.

ܘܐܸܢ ܫܵܚܹܕ݂ ܠܵܗ̇ ܡܲܢ ܕܲܤܢܸܐ: ܠܵܐ ܡܫܲܒ݁ܚܵܐ ܠܹܗ ܕܲܢܕܝܼܕ݂ ܗ̣̄ܘ.‏

وإن رَشا مَن هوَ قَبيحٌ لَها، لا تُمَجِّدُهُ وهوَ بَغيضٌ،

w-en shāḥēdh lāh men da-sne: lā mshabḥā lēh da-ndīdh hāw.

And if the ugly one tries to bribe it, it does not flatter him as though he were fair,

Et si le laid tente de le corrompre, il ne le flatte pas comme s'il était beau,

ܘܟܲܕ݂ ܪܲܚܝܼܩܵܐ ܡ̣ܢ ܟܠܢܵܫ: ܠܟ݂ܠܢܵܫ ܦܵܪܥܵܐ ܐܲܟ݂ܘܵܬܹܗ܀

ومَعَ أَنَّها بَعيدَةٌ عَن كُلِّ إنسانٍ، فَلِكُلِّ إنسانٍ تُعطي ما يُماثِلُهُ.

w-kad raḥīqā men klnāsh: l-khlnāsh pārʿā akhwātēh.

and though it is far from everyone, to everyone it renders exactly what is his.

et bien qu'il soit loin de chacun, à chacun il rend exactement ce qui est sien.

ܐܸܢ ܟܹܝܬ݂ ܡܲܚܙܝܼܬ݂ܵܐ ܗܵܕܹܐ: ܕܛܸܠܵܢܝܼܬ݂ܵܐ ܗ̣̄ܝ ܕܲܫܪܵܪܵܐ.‏

فَإن كانَت هذِهِ المِرآةُ، الّتي هيَ ظِلٌّ لِلحَقيقَةِ،

en kēyth maḥzīthā hādē: d-ṭelānīthā (h)ī da-shrārā.

If, then, this mirror — which is but a shadow of the truth —

Si donc ce miroir — qui n'est qu'une ombre de la vérité —

ܗܵܟܲܢ ܡܲܠܝܵܐ ܟܹܐܢܘܼܬ݂ܵܐ: ܕܠܵܐ ܡܬ݂ܘܿܡ ܚܲܠܦܲܬ̤ ܕܸܡ̈ܘܵܬ݂ܵܐ؟

مُمتَلِئَةً هكَذا بِالعَدلِ، حَتّى إنَّها لم تُبَدِّلِ الأَشباهَ قَطُّ؟

hākan malyā kēnūthā: d-lā mthōm ḥalpat demwāthā

is so full of justice, that it never at all confuses likenesses,

est à ce point rempli de justice, qu'il ne confond jamais les ressemblances,

ܟܡܵܐ ܬܲܟ݂ܪܸܙ ܚܲܬ݁ܝܼܬ݂ܘܼܬܵܐ: ܤܝܼ̈ܡܵܬ݂ܵܗ̇ ܕܥܵܠܘܿܒ݂ܘܼܬܵܐ.

فَكَم إذًا يُنادي الدِّقَّةُ، بِكُنوزِ الظُّلمِ!

kmā takhrez ḥatīthūtā: sīmāthāh d-ʿālōvūtā.

how much then does exactness proclaim the hidden gains of extortion!

combien plus l'exactitude proclame-t-elle les gains cachés de l'extorsion !

ܠܵܐ ܢܸܬ݂ܪܲܥܲܡ ܥܲܬ݁ܝܼܪܵܐ: ܕܗܵܠܹܝܢ ܡܸܢܲܢ ܢܸܬ݂ܐܲܡܪ̈ܵܢ܀

فَلا يَتَذَمَّرِ الغَنِيُّ، أَنَّ هذِهِ الأُمورَ نَقولُها؛

lā nethraʿam ʿatīrā: d-hālēyn menan nethamrān.

Let not the rich man complain, that these things are spoken by us;

Que le riche ne se plaigne pas, que ces choses soient dites par nous ;

ܥܵܠܘܿܒ݂ܘܼܬܹܗ ܐܲܠܸܦܬܲܢ: ܕܲܢܡܲܠܸܠ ܥܲܠ ܤܲܢܵܝܵܬܹܗ.‏

ظُلمُهُ هوَ الّذي عَلَّمَنا، أَن نَتَكَلَّمَ عَن أَعمالِهِ البَغيضَةِ،

ʿālōvūtēh aleptan: da-nmalel ʿal sanāyātēh.

his own extortion has taught us to speak of his hateful deeds,

sa propre extorsion nous a appris à parler de ses actes odieux,

ܗ݀ܘ ܝܲܗ̄ܒ݂ ܚܲܝܠܵܐ ܠܠܸܫܵܢܲܢ: ܕܲܢܡܲܠܸܠ ܥܲܠ ܟܘܼܐܵܪܹܗ܀

هوَ الّذي يُعطي القُوَّةَ لِلِسانِنا، لِنَتَكَلَّمَ عَن عارِهِ.

hāw ya(h)v ḥaylā l-leshānan: da-nmalel ʿal kūārēh.

it is he who gives strength to our tongue, to speak of his own disgrace.

c'est lui qui donne force à notre langue, pour parler de sa propre honte.

ܠܵܘ ܓܹܝܪ ܥܲܠ ܟܠ ܠܸܫܵܢܝܼܢ: ܡܵܬܲܚܝܼܢ ܚܘܼܛܵܐ ܕܲܚܒ݂ܵܠܵܐ.

فَلَيسَ عَلى كُلِّ الأَلسِنَةِ، يَمُدّونَ خَيطَ الفَسادِ،

lāw gēyr ʿal kul leshānīn: mātaḥīn ḥūṭā da-ḥvālā.

For not upon every tongue do they stretch the thread of corruption,

Car ce n'est pas sur toute langue qu'ils tendent le fil de la corruption,

ܐܵܦܠܵܐ ܬܘܼܒ݂ ܟܠ ܡܸܤܟ݁ܲܢܝܼܢ: ܝܵܬܲܒ݁ܝܼܢ ܒܚܲܢܹܗ ܕܐܲܒ݂ܪܵܗܵܡ܀

ولا أَيضًا كُلُّ المَساكينِ، يَجلِسونَ في حِضنِ إبراهيمَ.

āplā tūv kul meskanīn: yātabīn b-ḥanēh d-avrāhām.

nor again do all the poor sit in the bosom of Abraham.

ni tous les pauvres non plus ne siègent dans le sein d'Abraham.

ܥܲܬ݁ܝܼܪܵܐ ܕܪܵܚܹܡ ܩܘܼܫܬܵܐ: ܒܲܬ݂ܪܹܝܢ ܥܵܠܡܝܼܢ ܒܘܼܤܵܡܹܗ.

أَلغَنِيُّ الّذي يُحِبُّ الحَقَّ، في العالَمَينِ نَعيمُهُ،

ʿatīrā d-rāḥēm qūshtā: ba-thrēyn ʿālmīn b-w-sāmēh.

The rich man who loves truth — in both worlds is his delight,

Le riche qui aime la vérité — dans les deux mondes est sa délectation,

ܘܡܸܤܟܹ݁ܢܵܐ ܕܪܵܚܹܡ ܥܵܘܠܵܐ: ܒܲܬ݂ܪܹܝܢ ܥܵܠܡܝܼ̈ܢ ܛܘܼܪܵܦܹܗ܀

والمِسكينُ الّذي يُحِبُّ الإثمَ، في العالَمَينِ بَلاؤُهُ.

w-meskēnā d-rāḥēm ʿāwlā: ba-thrēyn ʿālmīn ṭūrāpēh.

and the poor man who loves iniquity — in both worlds is his affliction.

et le pauvre qui aime l'iniquité — dans les deux mondes est son affliction.

ܥܲܬ݁ܝܼܪܵܐ ܕܡܲܪܘܲܚ ܗܵܪܟܵܐ: ܥܘܼܬ݂ܪܵܐ ܤܵܓܹܐ ܥܲܠ ܥܘܼܬ݂ܪܹܗ.

أَلغَنِيُّ الّذي يُريحُ هُنا، يُزادُ غِنًى عَلى غِناهُ،

ʿatīrā d-marwaḥ hārkā: ʿūthrā sāgē ʿal ʿūthrēh.

The rich man who gives relief here — wealth is added to his wealth,

Le riche qui donne soulagement ici — richesse s'ajoute à sa richesse,

ܘܲܤܢܝܼܩܵܐ ܕܡܲܥܘܸܠ ܗܵܪܟܵܐ: ܫܸܦܠܵܐ ܤܵܓ̰ܹܐ ܥܲܠ ܫܸܦܠܹܗ܀

والمُحتاجُ الّذي يَظلِمُ هُنا، يُزادُ ذُلٌّ عَلى ذُلِّهِ.

wa-snīqā d-maʿwel hārkā: sheplā sāgē ʿal sheplēh.

and the needy man who does wrong here — lowliness is added to his lowliness.

et l'indigent qui fait le mal ici — bassesse s'ajoute à sa bassesse.

ܥܲܬ݁ܝܼܪܵܐ ܐܸܢ ܐܸܬ݂ܪܲܚܲܡ: ܥܲܡ ܐܲܒ݂ܪܵܗܵܡ ܦܵܬ݂ܘܿܪܹܗ.‏

أَلغَنِيُّ إن تَرَحَّمَ، فَمَعَ إبراهيمَ مائِدَتُهُ؛

ʿatīrā en ethraḥam: ʿam avrāhām pāthōrēh.

If the rich man shows mercy, with Abraham is his table;

Si le riche fait miséricorde, avec Abraham est sa table ;

ܘܡܸܤܟܹ݁ܢܵܐ ܐܸܢ ܐܸܙܕܲܕܲܩ: ܠܘܵܬ݂ ܠܵܥܵܙܲܪ ܒܘܼܤܵܡܹܗ܀

والمِسكينُ إن تَبَرَّرَ، فَمَعَ لِعازَرَ نَعيمُهُ.

w-meskēnā en ezdadaq: l-wāth lāʿāzar b-w-sāmēh.

and if the poor man is justified, with Lazarus is his delight.

et si le pauvre est justifié, avec Lazare est sa délectation.

ܐܝܼܬ݂ ܥܲܬ݁ܝܼܪܵܐ ܕܲܒ݂ܥܘܼܬ݂ܪܹܗ: ܥܵܠܹ̇ܒ݂ ܡܥܵܩܵܐ ܘܲܡܕܲܓܲܠ.

يوجَدُ غَنِيٌّ بِغِناهُ، يَظلِمُ المُتَضايِقَ ويَخدَعُ،

ʾīth ʿatīrā da-b-ʿūthrēh: ʿālēv mʿāqā wa-mdagal.

There is a rich man who by his wealth oppresses the afflicted and deceives,

Il y a un riche qui par sa richesse opprime l'affligé et trompe,

ܘܐܝܼܬ݂ ܥܲܬ݁ܝܼܪܵܐ ܕܲܒ݂ܥܘܼܬ݂ܪܹܗ: ܡܵܪܹܗ ܚܵܕܹܐ ܒܲܥ̇ܒ݂ܕܹܗ܀

ويوجَدُ غَنِيٌّ بِغِناهُ، يَفرَحُ رَبُّهُ بِعَمَلِهِ،

w-ʾīth ʿatīrā da-b-ʿūthrēh: mārēh ḥādē ba-ʿvdēh.

and there is a rich man in whose wealth his Lord delights, for his deeds,

et il y a un riche dans la richesse duquel son Seigneur se délecte, à cause de ses œuvres,

ܐܝܼܬ݂ ܥܲܬ݁ܝܼܪܵܐ ܐܸܬ݂ܦܲܪܲܣ: ܕܥܲܡܹܗ ܢܹܐܙܠ̄ܘܼܢ ܡܲܪ̈ܗܵܛܵܘܗܝ.‏

يوجَدُ غَنِيٌّ احتاطَ، لِيَذهَبَ رُسُلُهُ مَعَهُ،

ʾīth ʿatīrā ethparas: d-ʿamēh nēz(l)ūn marhāṭāwhī.

there is a rich man who took care that his couriers should go with him,

il y a un riche qui a veillé à ce que ses courriers l'accompagnent,

ܘܐܝܼܬ݂ ܥܲܬ݁ܝܼܪܵܐ ܕܐܸܬ݂ܩܲܛܲܢ: ܘܲܒ݂ܠܝܼ ܒܲܫܝܘܿܠ ܨܸܢ̈ܥܵܬܹܗ܀

ويوجَدُ غَنِيٌّ صَغُرَ شَأنُهُ، وبَلِيَت في الهاوِيَةِ حِيَلُهُ.

w-ʾīth ʿatīrā d-ethqaṭan: wa-b-lī ba-shyōl ṣenʿātēh.

and there is a rich man who was brought low, whose schemes wore away in Sheol.

et il y a un riche qui fut abaissé, dont les intrigues s'usèrent dans le shéol.

ܐܝܼܬ݂ ܥܲܬ݁ܝܼܪܵܐ ܕܲܟ݂ܝܵܢܵܐ: ܘܐܝܼܬ݂ ܥܲܬ݁ܝܼܪܵܐ ܕܨܸܒ݂ܝܵܢܵܐ.‏

يوجَدُ غَنِيٌّ بِالطَّبيعَةِ، ويوجَدُ غَنِيٌّ بِالإرادَةِ.

ʾīth ʿatīrā da-khyānā: w-ʾīth ʿatīrā d-ṣevyānā.

There is a rich man by nature, and there is a rich man by will.

Il y a un riche par nature, et il y a un riche par volonté.

Memra 32 On rebuke

Suggest a correction